دیپلماسی سانتریفیوژهای چرخان ایران در آستانه مذاکره ۱+۵
به گزارش «جوان»، گزارش جدید آژانس دو نکته کلیدی دارد که منابع غربی یکی از این دو نکته را مثبت و دیگری را منفی قلمداد کردهاند. آژانس در گزارش خود این خبر چند هفته قبل را که ایران در حال نصب سانتریفیوژهای نسل جدید در نظنز است، تأیید کرده؛ موضوعی که در آستانه مذاکرات آلماتی، واکنش منفی طرفهای امریکایی، اروپایی و همچنین رژیم صهیونیستی را به دنبال داشت. بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی در این گزارش محرمانه که مانند قبل در اختیار کشورهای عضو قرار گرفته و در رسانهها هم منتشر شده، از نصب سانتریفیوژهای نسل IR۲ در تاسیسات نظنز خبر دادهاند. آژانس میگوید که ایران روز ۲۳ ژانویه کار نصب ۱۸۰ سانتریفیوژ «IR-۲» و بدنههای خالی برای سانتریفیوژها را شروع و روز ۶ فوریه (۱۷ روز قبل) کارشناسان آژانس نیز نصب این سانتریفیوژها را مشاهده کردهاند.ادامه…..
گزارشی برای بهرهبرداری پای میز مذاکره
نکته کلیدی دوم که آژانس به آن اشاره کرده، کاهش ذخیره اورانیوم ۲۰ درصدی ایران به ۱۶۷ کیلو گرم است. معنی این بخش از گزارش آژانس این است که تهران به رغم افزایش تعداد سانتریفیوژها برای تولید اورانیوم غنیسازی شده، این اورانیوم را تبدیل به سوخت اتمی کرده است، یعنی چنین اورانیومی امکان کاربرد در بخشهای نظامی نخواهد داشت. منابع اطلاعاتی رژیم صهیونیستی پیش از این گفته بودند که ایران برای ساختن یک بمب اتمی دستکم به ۲۴۰ کلیوگرم اورانیوم ۲۰ درصد غنیسازی شده احتیاج دارد، در حالی که دیروز دویچه وله از قول کارشناسان نوشت که این اقدام ایران رسیدن به «خط قرمز» اسرائیل را به تعویق میاندازد.
گزارش آژانس علاوه بر این دو نکته کلیدی، موارد دیگری را هم در گزارش خود ذکر کرده است از جمله اینکه از ممانعت ایران برای بازدید دوباره بازرسان از پارچین ابراز نگرانی و تأکید شده که همچنان توافقی بر سر رویکرد ساختاری یا مدالیته بین ایران و آژانس به دست نیامده، یا اینکه به خاطر تأیید نشدن پروتکل الحاقی از طرف ایران «آژانس (هنوز هم ) قادر نیست درخصوص فعالیتها و مواد هستهای اعلام نشده اطمینان موثقی ارائه دهد و بنابراین نمیتواند نتیجهگیری کند که تمامی مواد هستهای در ایران برای فعالیتهای صلحآمیز هستند.»
زمانبندی انتشار گزارش آژانس از این جهت که در آستانه مذاکرات آلماتی، یک سیاهه نسبتاً مفصل از مطالبات را برای مذاکرهکنندگان غربی تدارک دیده، تأمل برانگیز است. محمدحسن آصفری عضو کمیسیون سیاست خاجی و امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در این باره گفت:«سوابق ۱۰ ساله نشان داده که هرگاه ۵+۱ خواسته تشکیل شود، از آن جایی که آژانس سیاستهای غرب را دنبال میکند، سعی کرده با گزارشهای غیرواقعی و گزارشهایی که مورد سوءاستفاده باشد، مطالبی را ارائه دهد تا در پای میز مذاکره بهره خودش را ببرد و از گزارشهای غیرمستقیم و غیر واقعی استفاده کند.» وی در گفتوگو با ایسنا گفته است: «اطلاعیهها و بیانیههای آژانس نشان میدهد که ما در گفتوگوهای آلماتی به نتیجه نخواهیم رسید و به غیر از وقت تلف کردن، چیزی دیگری نخواهد بود.»
سیگنالهای متعارض از تهران
گزارش آژانس کافی بود تا واشنگتن نسبت به نصب سانتریفیوژهای جدید ایران ابراز نگرانی کند. به گزارش خبرگزاری رویترز، ویکتوریا نولند، سخنگوی وزارت خارجه امریکا روز پنجشنبه گفت:«نصب این سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز مورد دیگری از نقض تعهدات بینالمللی از سوی ایران است.» وی افزود: «این کار را پیش از این هم مشاهده کرده بودیم که در آستانه دور جدید دیپلماسی، اعلام فعالیتهای جدیدی صورت میگیرد. این کار راهی را که ما به سوی آن در حال حرکت هستیم، آسانتر نمیکند.» جی کارنی سخنگوی کاخ سفید هم هشدار داد که اقداماتی از این دست از سوی ایران منجر به افزایش فشارها و در نتیجه انزوای بیشتر این کشور خواهد شد. وزارت خارجه انگلیس هم اعلام کرد که یافتههای آژانس درباره طرحهای اخیر ایران برای توسعه تاسیسات هستهای «نگرانکننده» است و دفتر نخستوزیری اسرائیل هم با انتشار بیانیهای گفت گزارش اخیر آژانس نشان میدهد که «ایران به آرامی به سمت خط قرمز در حال حرکت است.» با این حال واشنگتن پست از قول دیپلماتهای غربی این اقدام ایران را «دریافت سیگنالهای متعارض» از ایران تعبیر کرد.
مذاکره با واشنگتن؟ ایران «نه» خواهد گفت
منابع دیپلماتیک در امریکا در روزهای منتهی به مذاکرات ایران با ۵+۱ در آلماتی قزاقستان میگویند که تیم دیپلماتیک امریکا تلاش خواهد کرد با تیم ایرانی مستقیم وارد مذاکره شود. با این حال، منابع نزدیک به تیم هستهای در تهران به خبرنگار «جوان» موکداً گفتند که هیئت ایرانی در آلماتی هیچ مذاکره مستقیمی با طرف امریکایی نخواهد داشت: «هرگونه راهحلی در چارچوب چند جانبه ۵+۱ انجام میشود.» یک دیپلمات غربی در گفت و گو با والاستریت ژورنال گفت:« یکی از دیپلماتهای اروپایی مدعی است که اگر ایران به پیشنهاد امریکا مبنی بر مذاکره مستقیم پاسخ مثبت دهد، بسیار عالی خواهد شد و اگر بگوید نه بیشتر منزوی خواهد شد.»وال استریت ژورنال میگوید که واشنگتن قصد دارد تا دعوت خود را از طریق دفتر کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، انجام دهد.
روسها به بحثهای مربوط به مذاکره مستقیم در حاشیه مذاکرات آلماتی واکنشی محتاطآمیز نشان دادهاند که نشان میدهد چندان از آن راضی نیستند. به گزارش ریانووستی، سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امورخارجه روسیه اعلام کرد که کشورش مخالف گفتوگوی امریکا و ایران در خصوص مسئله هستهای نیست اما این گفتوگو باید کاملاً شفاف باشد. وی افزود: «ما مخالف چنین گفتوگویی نیستیم، اما میخواهیم این گفتوگو شفاف باشد. این به معنای آن است که ما میخواهیم ماهیت توافقات را بدانیم تا مطمئن شویم که هیچ چیزی در این زمینه به ضرر روسیه و به ضرر منافع روسیه انجام نمیشود.»
ایران برای حل مسئله به آلماتی میرود
مجموعه این شرایط در فاصله چهار روز مانده به مذاکرات، فضایی خاکستری (سیاه و سفید) درباره نتیجهبخش بودن مذاکرات آلماتی به وجود آورده است. منابع نزدیک به تیم هستهای در ایران به خبرنگار «جوان» گفتند که برخلاف گفته غربیها در مورد مذاکرات تأخیری ایران با ۵+۱، تهران واقعاً برای موفقیت مذاکرات به آلماتی میرود. سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، هم روز پنجشنبه پیشبینی کرد در مذاکرات میان ایران و گروه ۵+۱ پیشرفتهایی به دست بیاید. وی البته همین فضای خاکستری را به تصویر کشید وگفت: «پیشرفت کند است و انتظارات خیلی بالا نیست، اما اوضاع نشان میدهد ما در مسیر اشتباه حرکت نمیکنیم.»
منابع نزدیک به تیم هستهای در تهران میگویند که تا کنون ایران هیچ پیشنهاد جدیدی دریافت نکرده است ولی میگویند که انتظار میرود طرف غربی در آستانه مذاکرات طی یکی دو روز آینده پیشنهادهایی را ارائه کند. یک منبع دیپلماتیک غربی هم روز پنجشنبه گفت ما پیشنهادی را مطرح خواهیم کرد که معتقدیم قابل توجه و جدی است. به گفته وی پیشنهاد مذکور حاوی عناصر جدید و تعیین کنندهای در مذاکرات است. منابع دیپلماتیک در تهران میگویند که تا زمان مذاکرات منتظر خواهند ماند، ولی در سطح کارشناسی نگاه چندان خوشبینانهای در این باره که پیشنهاد طرف غربی هموزن با درخواستهایی باشد که ایران دارد، شک و تردید وجود دارد. شبکه خبری «الجزیره» هم یادداشتی به قلم «پپ اسکوبار» روزنامهنگار «آسیا تایمز»، در پایگاه اینترنتی خود منتشر کرده و نوشته است دولت امریکا به دنبال شکست این مذاکرات است.
نشریه فرهنگی،سیاسی،مذهبی صریر(صدای بلند)